Czarnuszka: ziarenka o olbrzymiej mocy!
Czarnuszka, czarnuszka siewna, zwana także czarnym kminkiem, z łaciny Nigella sativa to skromna roślinka o białych lub niebieskich kwiatkach i czarnych jak węgiel ziarenkach o wielkiej mocy! Była ceniona już w starożytności, o czym świadczy odkrywanie przez archeologów naczyń z czarnuszką w sarkofagach egipskich władców – wszak faraonowie w podróż w zaświaty zabierali ze sobą tylko najbardziej drogocenne przedmioty.
Co zawiera czarnuszka?
Czarnuszka pochodzi z Europy Południowo – Wschodniej i Azji Zachodniej. Niezwykłe właściwości „czarnego kminku” zapewniły jej miejsce w lecznictwie, kosmetyce i kuchni. Już w starożytności uchodziła za roślinę, która „potrafi wyleczyć wszystko prócz śmierci”. W czym tkwi jej moc? W czarnuszce znajdziemy:
- flawonoidy
- fitosterole
- fosfolipidy
- saponiny
- kwasy tłuszczowe
- białko: 8 z 9 niezbędnych dla człowieka aminokwasów, takich jak: fenyloalanina, walina, tryptofan, lizyna, izoleucyna, leucyna, treonina, metionina
- węglowodany
- alkaloidy
- olejki eteryczne
- witaminy: A, E, F, B1, B3, B6, biotynę
- mikroelementy: magnez, wapń, sód, potas, cynk, selen, żelazo, miedź, fosfor
- beta – karoten
Na co pomaga czarnuszka?
Nigella sativa wykazuje właściwości:
- przeciwzapalne
- antybakteryjne (nawet wobec trudnej do eradykacji bakterii Helicobacter pylori)
- przeciwpasożytnicze
- antygrzybiczne
- antynowotworowe (może wspierać niszczenie komórek rakowych i chronić zdrowe podczas radioterapii)
- przeciwwrzodowe (i ochronne na błonę śluzową żołądka)
- wspierające układ immunologiczny
- wzmacniające system nerwowy poprzez obniżanie kortyzolu i adrenaliny
- redukujące poziom cholesterolu
- regulujące gospodarkę hormonalną
- antyalergiczne, przeciwkaszlowe i przeciwastmatyczne
- oczyszczające drogi oddechowe
- obniżające ciśnienie tętnicze krwi
- poprawiające pamięć
- podnoszące nastrój, antydepresyjne
- krwiotwórcze
- wspierające pracę wątroby, trzustki i nerek
- regulujące poziom cukru we krwi (regulacja glukozy i insuliny)
- pomocne w leczeniu chorób skóry, typu egzema czy AZS
Właściwości antynowotworowe czarnuszki przypisuje się substancji o nazwie tymochinon, który jest głównym, aktywnym składnikiem olejku eterycznego nasion. Czarny kminek znany jest także jako remedium na alergię, gdyż bardzo skutecznie redukuje objawy uczulenia, takie jak katar, kaszel, łzawienie czy świszczący oddech. Olejki eteryczne zawarte w nasionach rozszerzają oskrzela i ułatwiają usuwanie zalegającej wydzieliny.
Jak stosować czarnuszkę?
Z czarnego kminku pozyskujemy mąkę i olej, natomiast same ziarenka stosujemy jak przyprawę do sałatek, zup czy mięs. Olej z czarnuszki zwykle zaleca się dorosłym 2 – 3 razy dziennie po łyżeczce, dzieciom zaś raz dziennie. Z nasion Nigella sativa można także przygotować napar lub nalewkę. Ekstrakt z czarnuszki znajdziemy również w preparatach kosmetycznych wspomagających skórę oraz włosy (zawarte w niej substancje aktywne odżywiają i pobudzają cebulki).
Jakie są przeciwwskazania do stosowania czarnuszki?
Z uwagi na właściwości obniżające ciśnienie krwi – czarnego kminku powinny unikać osoby z niskim ciśnieniem. Nie zaleca się intensywnego stosowania oleju z czarnuszki kobietom w ciąży i karmiącym.
